Thống kê truy cập
  • Đang online: 6
  • Hôm nay: 6,726
  • Trong tuần: 13,875
  • Tất cả: 13,413,636
Lượt xem: 3877

Đại biểu Mai Thị Phương Hoa- Phát biểu về chính sách pháp luật phòng chống Xâm hại trẻ em

Có thể khẳng định rằng đa phần trẻ em Việt Nam được hưởng sự chăm sóc và tình yêu thương của gia đình và toàn xã hội. Đảng và nhà nước ta cũng thường xuyên chăm lo điều này. Tuy nhiên cũng phải thừa nhận một thực tế là vẫn còn tình trạng xâm hại trẻ em và Bạo lực đối với trẻ em là một trong những hình thức xâm hại đó.

Theo Báo cáo GS thì số vụ bạo lực đối với trẻ em bị phát hiện, xử lý không nhiều so với số vụ xâm hại tình dục trẻ em (857 trẻ, chiếm 9,84% tổng số trẻ bị xâm hại). Nhưng trong thời gian gần đây tình trạng bạo lực đối với trẻ em đã và đang gia tăng đến mức báo động, nhiều trường hợp do chính bố mẹ, người thân các em gây ra. Đây không còn là chuyện của một gia đình mà là câu chuyện của toàn xã hội.
- Có thể kể đến một số vụ việc gây chấn động dư luận như vụ cháu bé ở Kiên Giang bị chính cha đẻ tra tấn dã man, không được đi học, không được ăn uống tử tế, dẫn đến ốm yếu, suy kiệt.

+ Vụ cháu bé ở Nghĩa Đô, Hà Nội bị bố đẻ và mẹ kế đánh đập đến gãy sương sườn, rạn sọ não.
+ Vụ bé trai 1 tuổi bị mẹ ruột bạo hành dã man rồi bỏ rơi tại bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội).
+ Nghiêm trọng hơn nữa, vụ cháu bé ở Bình Phước thường xuyên bị nhân tình của mẹ chửi bới và đánh đập. Hậu quả là cháu bị tra tấn đến tím tái, hôn mê và tử vong. Cái chết của cháu đã thêm một lần nữa gióng hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo lực đối với trẻ em. Đây là nỗi đau nhức nhối của toàn xã hội. Có thể nói rằng, bạo lực đối với trẻ em sẽ để lại di chứng suốt cuộc đời của một con người. Trẻ thường mang tâm lý mặc cảm, tự ti hoặc thù hận đối với xã hội. Hành vi của trẻ trong tương lai cũng dễ bị lệch lạc.
- Một vấn đề nữa liên quan đến việc thống kê. Theo Phụ lục số 2 của Báo cáo Chính phủ, trong thống kê về số vụ bạo lực trẻ em thì chỉ thống kê được số vụ hành hạ, ngược đãi, đánh đập (gồm số trẻ bị chết và bị cố ý gây thương tích) mà không thống kê được số vụ bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm và các hành vi khác gây tổn hại về thể chất và tinh thần. Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng bạo lực tinh thần thoạt nhìn có vẻ không gây hậu quả nghiêm trọng như bạo lực thể chất, song nó để lại hậu quả nặng nề không kém cho nạn nhân. Trẻ em bị bạo lực về tinh thần phải hứng chịu sự giày vò bằng những lời lẽ có tính chất nhục mạ, đe dọa tinh thần, khủng bố tâm lý hoặc thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm, lạnh nhạt… đã gây ức chế, sang chấn tâm lý, hoảng loạn tinh thần cho trẻ.
Đây là những “phần chìm của tảng băng nổi” mà chúng ta chưa thể thống kê chính xác, số vụ bạo lực trên thực tế chắc phải cao hơn nhiều bởi nhiều nạn nhân không thể phản kháng, chọn cách im lặng vì lo sợ hoặc ngại tố cáo.
2. Nguyên nhân

+ Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Trước hết phải kể đến nhận thức của một số cá nhân trong cộng đồng. Quan niệm về giáo dục trẻ bằng đòn roi với lối suy nghĩ “thương cho roi cho vọt”, “con hư thì phải dạy” đã ăn sâu khiến một số người lớn coi chuyện đánh đập, đối xử hung bạo với con trẻ là bình thường. Rất đáng tiếc là một số cha mẹ lại tự bào chữa cho suy nghĩ và hành vi này của mình là: ngày còn bé nhờ có đòn roi của cha mẹ mà họ mới có được thành công như hiện nay. Ý kiến này đã được chuyên gia về bảo vệ trẻ em đáp lại rằng: ngày xưa nếu anh, chị không bị đòn roi thì có lẽ anh chị còn thành công hơn hiện nay. Theo tôi lối suy nghĩ và cách hành xử nêu trên của một số cha mẹ là không còn phù hợp và đáng bị lên án.

Theo thống kê của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) thì kỷ luật mang tính bạo lực vẫn còn phổ biến ở Việt Nam với 68,4% trẻ em trong độ tuổi từ 1-14 cho biết đã từng bị bạo hành bởi cha mẹ hoặc người chăm sóc trong gia đình. Đây là điều rất đáng lo ngại.
+ Một số cha mẹ khi gặp khó khăn bức xúc ngoài xã hội sẵn sàng về nhà trút cơn thịnh nộ lên đầu những đứa trẻ không có khả năng tự vệ.
+ Một số cha mẹ bị cuốn vào tệ nạn xã hội, có lối sống ích kỷ, thiếu trách nhiệm cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến bạo lực đối với con cái.
+ Một số cha mẹ có tình yêu con, nhưng lại hành xử một cách mù quáng, dại dột. Như trường hợp, có người mẹ vì lâm vào tình trạng bế tắc trong cuộc sống mà quyết định quyên sinh nhưng kéo theo cả những đứa con vô tội, tước đi quyền cơ bản nhất của con trẻ là quyền được sống, chỉ vì ý nghĩ mình chết đi thì các con ở lại sẽ khổ.

3. Về trách nhiệm của chính quyền địa phương và cộng đồng
Đáng lo ngại là tình trạng này ít được cộng đồng chủ động tố giác, trình báo với các cơ quan chức năng. Sự thờ ơ, vô cảm hoặc tâm lý nể nang, lo sợ bị trả thù khiến nhiều người xung quanh không dám can thiệp hoặc tố giác.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng chưa ý thức được vai trò và trách nhiệm của mình. Nhiều vụ việc chính quyền không phát hiện và xử lý kịp thời dẫn đến hậu quả nặng nề hơn. Sự phối hợp giữa các cơ quan hữu quan trong thực hiện phòng, chống bạo lực trẻ em còn thiếu chặt chẽ và chưa hiệu quả.
 4. Trước thực trạng đó chúng tôi xin đề xuất một số kiến nghị sau:

- Về mặt pháp luật, Việt Nam có hệ thống văn bản pháp luật tương đối hoàn chỉnh về bảo vệ trẻ em, trong đó có những chế tài nghiêm khắc về hình sự và hành chính, vấn đề là chỉ cần thực hiện đúng quy định của pháp luật hiện hành thì công tác phòng chống bạo lực trẻ em đã có thể tốt hơn rất nhiều.
Một điều đáng ghi nhận là, năm 2017 Chính phủ đã thành lập Ủy ban Quốc gia về trẻ em tạo ra một cơ chế điều phối liên ngành để phối hợp hoạt động và chia sẻ, kết nối thông tin giữa Trung ương và địa phương trong công tác phòng, chống xâm hại trẻ em. Chúng tôi đề nghị Chính phủ cần có biện pháp vận hành cơ chế này một cách hiệu quả, thực chất nhất, tránh hình thức.
- Cần xử lý nghiêm các hành vi bạo lực trẻ em để tạo sự răn đe. Người bạo hành trẻ dù là ruột thịt cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước pháp luật.

- Đối với những trường hợp cụ thể, ngay khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị bố hoặc mẹ bạo hành thì phải cách ly bé khỏi người bố hoặc người mẹ đó ngay lập tức và giao trẻ cho những người thân khác chăm sóc. Trường hợp không có người thân nào khác, thì chính quyền có trách nhiệm tạm thời chăm sóc, giáo dục trẻ.
- Và cuối cùng, quan trọng hơn cả là tuyên truyền, giáo dục, làm thay đổi nhận thức của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và cộng đồng. Đối với một số người, thay đổi nhận thức là điều khó khăn, nhưng nếu chúng ta có thể cho họ những lý do hợp lý và xác đáng thì việc thay đổi là hoàn toàn khả thi. Cần tạo làn sóng dư luận xã hội mạnh mẽ thông qua mạng Internet, mạng xã hội để thúc đẩy cộng đồng và các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội cùng vào cuộc bảo vệ trẻ em.
Cần đẩy mạnh tuyên truyền để chính các em có nhận thức là mình có quyền được bảo vệ khỏi nạn bạo hành bất kể dưới hình thức nào, bất kể mức độ nào và bất cứ ai.
Kính thưa Quốc hội,
Để câu nói “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” không còn chỉ là khẩu hiệu thì từng cá nhân và cả cộng đồng cần chung tay thay đổi nhận thức và hành động một cách mạnh mẽ và thực chất hơn để trẻ em được sống trong tình yêu thương của gia đình và toàn xã hội.